‘Over ontdekkingen en uitvindingen’ van Bolesław Prus is een populaire lezing die in de jaren 70 van de 19e eeuw werd gehouden. Dit werk kan worden beschouwd als een wetenschappelijke publicatie die de betekenis van ontdekkingen en uitvindingen voor de mensheid bespreekt. Het onderzoekt hun invloed op de ontwikkeling van de beschaving en de groei van kennis en technologie, en reflecteert op de vooruitgang die in de loop der geschiedenis is geboekt. In dit tekst verklaart Prus het verschil tussen ontdekkingen – waarbij het gaat om het ontdekken van eerder onbekende natuurlijke fenomenen – en uitvindingen, waarbij er geheel nieuwe objecten of processen worden gecreëerd. Hij benadrukt de geleidelijke aard van wetenschappelijke vooruitgang en het cruciale rol dat onderwijs en nieuwsgierigheid spelen bij het stimuleren van innovatie. Tijdens zijn lezing geeft Prus historische voorbeelden van belangrijke ontdekkingen en uitvindingen, die illustreren hoe deze bijdragen hebben geleid tot de welvaart en beschaving van de mensheid. Hij stelt dat zonder de verspreiding van kennis en gespecialiseerde individuen samenlevingen risico lopen op stagnatie en achteruitgang, waardoor hij nogmaals het belang benadrukt van voortdurend intellectueel groei en technologische vooruitgang.