“Facundo” của Domingo Faustino Sarmiento là một tiểu luận được xuất bản năm 1845 trong thời gian ông bị lưu đày tại Chile. Tác phẩm xem xét những xung đột của Argentina sau khi giành độc lập qua lăng kính đối lập giữa văn minh và man rợ. Sarmiento thuật lại cuộc đời của Juan Facundo Quiroga, một thủ lĩnh quân sự gaucho và thống đốc tỉnh, đồng thời phê phán sự cai trị của Juan Manuel de Rosas. Tiểu luận khám phá những chia rẽ văn hóa sâu sắc giữa Argentina thành thị và nông thôn, giữa các lý tưởng châu Âu và thực tế Mỹ Latinh, qua đó định hình những cuộc tranh luận về bản sắc dân tộc vẫn tiếp tục vang vọng khắp Mỹ Latinh cho đến ngày nay.
Trang Wikipedia về cuốn sách này: es.wikipedia.org/wiki/Facundo_o_civilizaci%C3%B3n_y_barbarie_en_las_pampas_argentinas Trang Wikipedia về cuốn sách này: en.wikipedia.org/wiki/Facundo