Harriet Martineauning «Kuzatish qanday amalga oshiriladi: axloq va odob-axloq» asari XIX asr o‘rtalarida yozilgan falsafiy qo‘llanmadir. Asar sayohatchilar va talabalar uchun yo‘riqnoma sifatida xizmat qilib, turli jamiyatlar, ularning axloqi va odob-axloqini samarali kuzatish uchun zarur bo‘lgan tamoyillar hamda usullarni bayon qiladi. Muallif o‘quvchilarni inson xulq-atvori va madaniy amaliyotlarini shoshma-shosharlik bilan umumlashtirish yoki xolislikdan chekinish tuzog‘iga tushmagan holda anglashning murakkab jihatlaridan xabardor qilishni maqsad qiladi. Matnning boshlanish qismida kuzatish qat’iy intellektual tayyorgarlikni talab qilishi, bunda fizika fanlarida qo‘llaniladigan yondashuvga o‘xshashlik borligi haqidagi g‘oya ilgari suriladi. Martineau sayohatchilar o‘zlari nimalarni o‘rganmoqchi ekanini hamda insoniyat jamiyatlarida amal qiluvchi axloqiy tamoyillarni tizimli ravishda anglab olishlari zarurligini ta’kidlaydi. U sayohatchilarning cheklangan tajribalarga asoslanib, biror madaniyat haqida tezda xulosa chiqarishga moyilligini tanqid qiladi va tadqiqotning asosiy yo‘nalishlari bilan yanada chuqur hamda mulohazali tarzda shug‘ullanishga undaydi. Ushbu parcha turli madaniyatlarda axloqiy va ijtimoiy dinamikani qanday samarali kuzatish hamda talqin qilishni har tomonlama o‘rganish uchun poydevor yaratadi.