«مىشېل دې مونتې نىڭ ماقالىلىرى – تولۇق ئەسەرلەر توپلىمى » مىشېل دې مونتې نىڭ تەخمىنەن 1570 يىلىدىن 1592 يىلىغىچە يازغان ماقالىلەر توپلىمىدۇر . مونتې نى ئۆز خاراكتېرى ۋە كەيپىياتىنى پۈتۈن ئىخلاس بىلەن خاتىرىلەشنى مەقسەت قىلىپ ، « سىناق » ياكى « تەجرىبە » دەپ ئاتىغان يېڭى بىر ادەبىي شەكىل ياراتقان . بۇ ماقالىلەر ئەخلاق ۋە ئۈمىدسىزلىك قاتارلىق چوڭقۇر تېمىلاردىن پۇراق قاتارلىق تېتىقىشلىق تېمىلارغىچە كېڭىيىپ تۇرىدۇ ؛ ئۇلار ئادەمىي مەخلۇقنى شۈبھىچانلىق بىلەن تەكشۈرگەن . فرانسىيەنىڭ دىنىي ئۇرۇش لىرى مەزگىلىدە يازغان مونتې نى ، « مەن نېمىلەرنى بىلىمەن ؟ » دەپ سوراپ ، ئىدىيىلەرنى ئەركىن بىرلەشتۈرگەن ھەم كلاسسىك مەنبەلەردىن پايدىلىنغان .