«Legendy i pieśni ludu polskiego nowo odkryte» Вацлава Аляксандра Мацеёўскага — гэта зборнік польскіх народных легенд і песень, верагодна складзены ў сярэдзіне XIX стагоддзя. Гэты твор служыць захаванню вусных традыцый польскага народа ў перыяд значных сацыяльных і культурных змен, засяроджваючыся на вераваннях, звычаях і аповедах, якія фарміруюць польскую ідэнтычнасць. Праца Мацеёўскага падкрэслівае багатую спадчыну сельскага працоўнага класа і імкнецца зафіксаваць песні, што апавядаюць пра мараль, духоўнасць і чалавечы досвед. Кніга змяшчае разнастайныя народныя песні і легенды, якія ілюструюць каштоўнасці і цяжкасці жыцця народа. Адной з галоўных тэм з'яўляюцца маральныя дылемы, з якімі сутыкаюцца людзі, што паказана ў песнях пра грэшнікаў і наступствы іх учынкаў. Напрыклад, аповед пра «Маладога грэшніка» звязвае тэмы пакаяння і адкуплення, а «Сірата і мачаха» закранае тэмы занядбання і боскай справядлівасці. Зборнік таксама ўключае закліканні і малітвы, падкрэсліваючы духоўныя элементы, пераплеценыя з паўсядзённым жыццём польскай культуры. У цэлым праца Мацеёўскага імкнецца праліць святло на глыбіню народнай традыцыі, выступаючы адначасова як гістарычны дакумент і ўслаўленне польскага народнага жыцця.