The Place of Science in Modern Civilisation, and Other Essays
Kitob haqida
Torstayn Veblenning «Zamonaviy sivilizatsiyada fanining o‘rni va boshqa insholar» asari XX asr boshlarida yozilgan insholar to‘plamidir. Ushbu asar zamonaviy sivilizatsiya doirasida ilmiy izlanishlarning ta’siri va o‘rnini ko‘rib chiqib, zamonaviy madaniyatning ustunligi haqidagi tasavvur, ilmiy tafakkurning rivojlanishi hamda fan bilan turli madaniy tuzilmalar o‘rtasidagi munosabat kabi mavzularni yoritadi. Veblenning tadqiqi ham tarixiy, ham falsafiy xususiyatga ega bo‘lib, zamonaviy ilmiy tafakkurning asoslarini va uning jamiyat uchun oqibatlarini ochib berishni maqsad qiladi. Inshoning boshlanish qismida zamonaviy sivilizatsiya bilan avvalgi madaniyatlar o‘rtasidagi farq tahlil qilinadi; unda zamonaviy jamiyat voqelikka xolis yondashuvi va ilmiy taraqqiyoti bilan ustun bo‘lsa-da, boshqa sivilizatsiyalar taqdim etgan ijodiy san’at va ma’naviy teranlik kabi sohalarda kamchiliklarga ega ekani ta’kidlanadi. Veblen ilmiy bilimga bo‘lgan hozirgi ishonch uning zamonaviy sivilizatsiyadagi uzil-kesil o‘rnini belgilab, din va mifologiya kabi an’anaviy hokimiyat manbalarining dolzarbligidan ustun kelganini ta’kidlaydi. U ushbu ilmiy «kult»ning kelib chiqishi haqida tanqidiy savollar qo‘yib, uning madaniy ildizlari va inson tabiati bilan uyg‘unligini o‘rganadi. Ushbu kirish qismi zamonaviy jamiyatda fan inson tajribasi uchun ham boylik, ham ehtimoliy zarar sifatida qanday qabul qilinishini tushunish uchun asos yaratadi.
