سامۇئېل پېپىسنىڭ « خاتىرىسى » – تولۇق نۇسخا ، 17- ئەسىرنىڭ ئوتتۇرلىرىدا يېزىلغان تارىخىي ھۆججەت بولۇپ ، كونكرېتىيەت بىلەن 1659- يىلىدىن 1669- يىلىغىچە بولغان مەزگىلنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ . بۇ تەپسىلىي خاتىرە ، ئەنگلىيە تارىخىدىكى ئۆزگىرىشچان مەزگىلدە كۈندىلىك تۇرمۇشقا دائىر بىرىنچى قول ماتېرىيال بولۇپ ھېسابلىنىدۇ ؛ سامۇئېل پېپىس ئۆزىنىڭ شەخسىي تەجرىبىلىرىنى ، دېڭىز ئارمىيەسىدە مەسئۇل بولغان خىزمىتىنى ھەم شۇ دەۋردىكى ئىجتىمائىي-سىياسىي ئەھۋاللارنى خاتىرىلىگەن . بۇ خاتىرە ئوقۇرمەنلەرگە ھەم كۈندىلىك تۇرمۇشتىكى ئاددىي ئىشلارنىڭ ، ھەم مۇھىم ئەھۋاللارنىڭ تەپسىلىي ئەكس ئەتتۈرۈ لۈشىگە ئىمكانىيەت يارىتىپ بېرىدۇ . خاتىرىنىڭ دەسلەپكى قىسمى بىزنى سامۇئېل پېپىسنىڭ 1659- يىلىنىڭ ئاخىرىدىكى تۇرمۇشىغا تونۇشتۇرىدۇ ؛ ئۇ ئۆزىنىڭ سالامەتلىكى ۋە ئائىلە ئەھۋالى توغرىسىدا تەپەككۈر قىلىدۇ . ئۇ خوتۇنى بىلەن بىللە « ئاكس يارد » دا تۇرىدۇ ھەم سىياسىي جەھەتتىكى ئېغىرلىقلارغا دۇچ كېلىدۇ (مەسىلەن : لورد لامبېرت قاتارلىق ھەربىي شەخسلەر تۈپەيلىدىن پەيدا بولغان ئىشىك ئالدىدىكى غەيرىي ئەھۋاللار ) . سامۇئېل پېپىس خوتۇنىنىڭ ھامىلىدار بولۇش ئارزۇسىنىڭ ئىشقا ئاشمىغانلىقىنى ، شۇنىڭدەك سىياسىي ئەھۋاللار ۋە شەخسىي ئىشلىرى توغرىسىدىكى مەلۇماتلارنى خاتىرىلەپ قويغان . بۇ خاتىرە ، سامۇئېل پېپىسنىڭ شەخسىي ۋە جامائەت تۇرمۇشىنى ئۆز ئىچىگە ئالغان قىزىقارلىق بىر ھۆججەت بولۇپ ھېسابلىنىدۇ .