„Storia delle repubbliche italiane dei secoli di mezzo, t. 06 (z 16)” autorstwa J.C.L. Simonda Sismondiego to opis historyczny napisany na początku XIX wieku. Książka zagłębia się w klimat polityczny i warunki społeczne XIV-wiecznych Włoch, koncentrując się na wzlotach i upadkach różnych republik włoskich wśród zamętu, w tym klęsk głodu, epidemii i walk politycznych. Dzieło Sismondiego ukazuje moralny upadek przywództwa politycznego oraz wpływ działań wojennych na ludność. Początek tomu obejmuje okres naznaczony dotkliwym głodem i niszczycielskim wybuchem czarnej śmierci. Analizując wydarzenia z lat 1347–1350, Sismondi opisuje, jak te klęski nasiliły istniejące napięcia polityczne, szczególnie w miastach takich jak Piza, gdzie wśród chaosu powstawały frakcje. Bada konsekwencje intryg politycznych towarzyszących walkom o władzę między pomniejszymi książętami oraz korupcji moralnej, która przeniknęła do klas rządzących, a także szczegółowo opisuje, jak cierpiąca ludność zmagała się z powszechną śmiertelnością i niedostatkiem. To szczegółowe i dramatyczne wprowadzenie przygotowuje grunt pod szeroko zakrojoną analizę republikańskiej historii Włoch w okresach wielkich wyzwań i przemian.