Novum organum : or, True suggestions for the interpretation of nature
Kitob haqida
Лорд Бэконнинг «Novum Organum; Or, True Suggestions for the Interpretation of Nature» асари XVII аср бошларида ёзилган илмий нашрдир. У замонавий илмий методнинг асосий манбаларидан бири бўлиб, билимни ўтмишдаги фалсафий таълимотлар қолдиқларига эмас, балки синчиклаб кузатиш ва индукцияга таянган ҳолда тизимли равишда қандай эгаллаш мумкинлигини ёритади. Китоб аввалги методологияларни танқид қилади ва табиатни англашга янгича ёндашув ҳақида Бэкон қарашларини баён этади. Матннинг бошланиш қисми Бэконнинг ҳам догматик, ҳам скептик фалсафаларга нисбатан танқидига замин яратади; у ҳар иккиси ҳам ҳақиқий изланишга тўсқинлик қилишини таъкидлайди. Бэкон ўрнашиб қолган таълимотларга эмас, эмпирик кузатиш ва индукцияга таянадиган методнинг муҳимлигини таъкидлаб, бундай ёндашув билимда янада катта ютуқларга олиб келишини кўрсатади. Бэкон англашга халақит берадиган «идоллар», яъни кенг тарқалган нотўғри тасаввурлар тушунчасини киритади ва уларни тўрт турга ажратади: уруғ, ғор, бозор ва театр идоллари. Бу бўлим унинг тафаккури пойдеворини яратади, зеро у табиат ва унинг ҳодисалари билан бевосита шуғулланадиган, билимни янада қатъий ва тажрибавий тарзда излашга чақиради.
