„Czas i wolna wola. Esej o bezpośrednich danych świadomości” autorstwa Henri Bergsona to dzieło filozoficzne napisane pod koniec XIX wieku. W tym eseju Bergson bada naturę czasu, świadomości i pojęcia wolnej woli, argumentując przeciwko tradycyjnym poglądom deterministycznym poprzez podkreślenie znaczenia rzeczywistego trwania i doświadczeń jakościowych. We wstępie tekstu Bergson przygotowuje grunt pod rozważania nad intensywnością stanów świadomości, stawiając pytanie, w jaki sposób postrzegamy i mierzymy jakości takie jak emocje i wrażenia. Podważa przekonanie, że te doświadczenia jakościowe można kwantyfikować niczym wielkości fizyczne, opowiadając się zamiast tego za rozumieniem świadomości jako złożonego, wzajemnie powiązanego strumienia doświadczeń. Ta krytyczna analiza intensywności zmysłowej stanowi dopiero początek głębszego namysłu Bergsona nad związkiem między świadomością a wolną wolą, przygotowując czytelnika do filozoficznej podróży, w której obserwacje empiryczne splatają się z rozumieniem intuicyjnym.
Strona Wikipedii o tej książce: en.wikipedia.org/wiki/Time_and_Free_Will