„Oszustwo w Watykanie” Andresa Gide’a to powieść napisana na początku XX wieku. Akcja rozgrywa się w okresie pontyfikatu Leona XIII i skupia się przede wszystkim na postaci Anthime’a Armand-Duboisa – wolnomyślczącego naukowca, który stanowi symbol niewierzenia i ludzkiej ciekawości, zwłaszcza w kontekście religijnego ortodoksy i hipokryzji. Powieść opisuje złożone relacje Anthime’a z członkami rodziny oraz presję społeczną tamtej epoki, a także rozważa tematy wiary, skandalu i poszukiwania sensu życia przez osobę. Na początku narracji Anthime wyjeżdża do Rzymu na leczenie w towarzystwie swojej pobożnej żony Veroniki oraz troskliwego szwagra Juliusza. Ich różne poglądy na temat wiary doprowadzają do konfliktów w rodzinie – Veronica pragnie, aby Anthime zmienił swoje ateistyczne przekonania, natomiast on pozostaje nieruchomo ateistą. Życie tego małżeństwa jest opisane z delikatnym napięciem; w tym samym czasie młody Beppo, sprytny i doświadczony agent, pojawia się w ich życiu jako narzędzie do realizacji naukowych eksperimentów Anthime’a na żywych istotach. Pojawi się również kolejna rodzina – Baraglioułowie – co dodatkowo zwiększa złożoność rozgrywających się wydarzeń, nawiązując do połączenia humoru i tragedii w poszukiwaniach sensu życia w świecie, który charakteryzuje się zarówno oświeceniem, jak i wierą.