Nieuw Utopia
O tej książce
„Nowa Utopia” Bernarda Alexandra Cantera to utopijno-filozoficzny roman napisany na początku XX wieku. Głównym bohaterem jest profesor Godefroy Leyden, wybitny lekarz, który usiłuje odnowić swoje ciało poprzez przeszczepianie gruczołków, a w tym samym czasie jego dusza przenoszy się do metafizycznego świata, podczas gdy jego ciało pozostaje w stanie narkotycznej stagnacji. Opowieść łączy naukowe spekulacje z satyrą, konfrontując medyczne badania z prawniczym formalizmem oraz rozmyślając nad materializmem, religią i naturą prawdy, a przy tym wskazuje na idealną koncepcję społeczności. W prologu „Nowej Utopii” historia jest przedstawiona jako „abstraktywna prawda”; potem czytelnik towarzyszy Leydenowi, który w wieku siedemdziesięciu lat zostaje zmuszony do odejścia na emeryturę ze względu na przepisy prawa i poddaje się eksperymentalnej operacji obejmującej przeszczepianie gruczołków szympansów. Procedura odnosi sukces, ale Leyden pozostaje w głębokim narkozie; jego ciało odnowia się, natomiast dusza, wygnana przez anestezję, przebywa w „Psychii” i nie może powrócić, ponieważ zainstalowane organy utrzymują ciało w życiu mechanicznie. Chirurdzy próbują różnych metod leczenia, ale prawnicy, przedstawieni jako oddani zwolennicy formy nad duchem, gotowi są postawić mu zarzuty o unikanie obowiązków wynikających z przepisów. W tym czasie Leyden, będący świadomy w swoim „bezcielesnym” stanie, obserwuje całą procedurę, bada właściwości swojego „psychicznego” ciała, rozmyśla nad światłem i czasem oraz o pacjentach, których kiedyś wyleczył; potem modli się z pokorą. Następnie spotyka Anubisa z głową lisiej i ten wymaga od niego zeznania; Leyden odpowiada chłodnymi, naukowymi argumentami na temat grzechu, sprawiedliwości i atawizmu, po czym zaczyna opowiadać historię swojego życia – dokładnie w momencie, gdy fragment tekstu się kończy.
