چارلز دارۋىن نىڭ « تۈرلەرنىڭ پەيدا بولۇشىنىڭ ئاساسلىرى » ناملىق كىتابى 19 - ئەسىرنىڭ دەسلەپكى مەزگىلىدە يېزىلغان بىر پەنلىك ئەسەردۇر . بۇ ئەسەر 1842 - يىلى ۋە 1844 - يىلى يېزىلغان ئىككى ماقالىدىن تەشكىل تاپقان بولۇپ ، تەبىئىي تاللاش ئارقىلىق تەدرىجىي تەرەققىيات نەزەرىيەسىگە ئاساس سېلىنغان . كىتابتا تۈرلەردىكى ئۆزگىرىش مېخانىزملىرى ، ئۆستۈرۈلگەن ۋە ياۋا ئورگانىزملاردىكى تاللاش جەريانلىرىغا يېتەكچىلىك قىلىدىغان پرىنسىپلار ھەمدە تۈرلەرنىڭ ئورتاق ئاتالغۇ لاردىن تەرەققىي قىلغانلىقىغا دائىر ئىسپاتلار تەھلىل قىلىنغان . « تۈرلەرنىڭ پەيدا بولۇشىنىڭ ئاساسلىرى » ناملىق كىتابنىڭ دەسلەپكى بۆلۈملىرى ئوقۇرمەنلەرنى دارۋىننىڭ تەدرىجىي تەرەققىيات توغرىسىدىكى پىكىرلىرى بىلەن تونۇشتۇرىدۇ ؛ بۇ پىكىرلەر دارۋىننىڭ تۈرلەرنىڭ ئۆزگىرىشچانلىقى توغرىسىدىكى قاراش لىرىنى شەكىللەندۈرگەن تەسىرلەردىن باشلاپ ئىزاھلانغان . ماقالىدە دارۋىننىڭ تەدرىجىي تەرەققىيات توغرىسىدىكى دەسلەپكى قاراشلىرى ، ھەرخىل نازارەتلەر ۋە پەندەقى مۇنازىرىلەر ئارقىلىق تولۇقلاپ شەرھلەنگەن . كىتابتا تەبىئىي تاللاشنىڭ ، ئۆزگىرىشنىڭ ھەمدە تۈرلەرنىڭ زامان بويىقى پەيدا قىلغان تەدرىجىي ئۆزگىرىشلەرنىڭ مۇھىملىقى تەھلىل قىلىنغان ھەمدە بۇلار ئادەمنىڭ تاللاپ ئۆستۈرۈش ئۇسۇللىرى بىلەن سېلىشتۇرۇلغان . ئومۇمىي جەھەتتىن قارىغاندا ، كىتابنىڭ دەسلەپكى بۆلۈملىرى دارۋىننىڭ تەدرىجىي تەرەققىيات نەزەرىيەسىگە ئاساس سالغان ھەمدە كىيىنكى ماقالىلەردە ئوتتۇرىغا قويۇلىدىغان تەپسىلىي باياناتلار ۋە يەكۈنلەرگە ئالاھىدە ئاساس سېلىپ بەرگەن .