«مبارزهٔ سیاسی در ایتالیا، جلد ۳» اثر آلفردو اوریانی، گزارشی تاریخی است که در اوایل قرن بیستم نوشته شده است. این اثر تحلیلی جامع از مبارزهٔ سیاسی در ایتالیا طی دورهٔ حساس ۴۷۶ تا ۱۸۸۷ ارائه میدهد و بهویژه بر جنبشهای معطوف به وحدت و تعامل میان جناحهای گوناگون سیاسی تمرکز دارد. متن، تنشها و دگرگونیهای حکومت ایتالیا را توصیف میکند و بازیگران و ایدئولوژیهای اصلیای را که مسیر این کشور به سوی وحدت را شکل دادند، شرح میدهد. نویسنده در آغاز جلد، با ترسیم چشمانداز سیاسی ایتالیا در پایان سال ۱۸۵۷، زمینه را فراهم میکند. او نفوذ پایدار حکومتهای ارتجاعی را در تقابل با اندیشههای لیبرالیِ رو به گسترش نشان میدهد و ناکامی جنبشهای اصلاحطلبی را که بهشدت به رهبری چهرههایی چون کاوور و گاریبالدی متکی بودند، برجسته میسازد. روایت، رویدادهای سرنوشتسازی همچون اقدامات انقلابیای را که در واکنش به رژیمهای سرکوبگر در میان تودهها شور و حرکت ایجاد کردند، و نیز تعاملات پیچیده با قدرتهای خارجی، بهویژه اتحاد شکننده با فرانسه، با جزئیات بیان میکند. این بخش آغازین لحنی آکنده از فوریت و کشمکش ایجاد میکند و زمینهٔ درک پویاییهای پیچیدهای را فراهم میسازد که ایتالیا را به سوی وحدت نهایی آن سوق میدادند.