کتاب «آتلانتیس گمشده و دیگر مطالعات قومنگارانه» نوشتهٔ سر دانیل ویلسون، مجموعهای از جستارهای قومنگارانه است که در اواخر قرن نوزدهم نوشته شدهاند. این اثر پژوهشی افسانههای گوناگون، از جمله اسطورهٔ آتلانتیس، را بررسی میکند و پیامدهای قومشناختی و تاریخی این روایتها را در زمینهٔ تمدن بشری میکاود. ویلسون میکوشد پیوندهای میان فرهنگها و تمدنهای پیشاتاریخی در سراسر جهان را آشکار کند و همزمان به سنتهای باستانی و پژوهشهای علمی نوظهور زمان خود میپردازد. کتاب با پیشگفتاری از سیبیل ویلسون آغاز میشود؛ او در این پیشگفتار دربارهٔ تعهد علمی پدرش (سر دانیل ویلسون) با وجود وخامت وضعیت سلامتی او تأمل میکند. وی موضوع اصلی پژوهش را معرفی میکند: افسانهٔ آتلانتیس آنگونه که افلاطون روایت کرده است، و تفسیرهای بعدی و نظریههای گمانهزنانهای که طی قرنها دربارهٔ آن مطرح شدهاند. متن به اهمیت فرهنگی و تاریخی آتلانتیس میپردازد و در کنار آن، نگاهی انتقادی به ابعاد اسطورهشناختی آن ارائه میدهد؛ بدین معنا که این افسانه شاید ریشه در سنتهای باستانی اصیلی دربارهٔ تمدنی ازدسترفته داشته باشد، اما همزمان محدودیتهای تأیید علمی ادعاهای مربوط به وجود شواهد ملموس دربارهٔ آتلانتیس را نیز میپذیرد. افزون بر این، ویلسون زمینه را برای تحلیل عمیقتر دیگر موضوعات قومنگارانه در فصلهای بعدی فراهم میکند و به بررسیهای گستردهتر خود دربارهٔ الگوهای مهاجرت انسانهای باستان و تعاملات فرهنگی اشاره دارد.