„Krótka historia wolnej myśli starożytniej i nowoczesnej, tom 2 z dwóch” autorstwa J.M. Robertsona to dzieło historyczne napisane na początku XX wieku. Książka przybliża rozwój wolnej myśli w różnych ważnych okresach i na przestrzeni wydarzeń, z szczególnym akcentem na Anglię, Niemcy, Francję oraz inne europejskie kraje od czasów Reformacji aż po XIX wiek. Ten tom pokazuje walki, prześladowania oraz intelektualne rozwoje towarzyszące rozkwitowi racjonalizmu i świeckiej myśli w obliczu panujących religijnych dogmatów. W pierwszej części tekstu rozpatruje się proces przechodzenia do modernnej wolnej myśli w Anglii w okresie burzliwych zmian historycznych, obejmujących panowanie Henryka VIII, Mary i Elżbiety I. Dokumentuje się surowe kary nałożone na osoby wyrażające heterodoksalne poglądy – takich jak anabaptystów i unitarianów – podkreślając złość religijnego prześladowania. Ponadto w tekście przedstawiani są różni czołowi myslitelni tego okresu, ich filozoficzne badania oraz kulturowe warunki sprzyjające rozwojowi sceptycyzmu, a także napięcia pomiędzy wierą a krytyką w literackich i naukowych kręgach tamtej epoki. Takie wprowadzenie stanowi podstawę dla dalszego badania rozwoju wolnej myśli i racjonalizmu na terenie Europy w kolejnych rozdziałach.