L. L. Zamenhof نىڭ «Fundamenta Krestomatio » ناملىق ئەسىرى 1903-يىلى نەشر قىلىنغان بىر توپلامدۇر . بۇ ئاساسىي توپلامدا ئېسپېرانتو تىلىنىڭ دەسلەپكى مەزگىلىدىكى ھەرخىل يازمىلار جەملەشتۈرۈلگەن بولۇپ ، ئورىجىنال ئەسەرلەر ۋە تەرجىمىلەردە كۆرۈلگەن ئوخشاش بولمىغان ادەبىي ئۇسلۇبلار نامايەن قىلىنغان . بۇ توپلامدا گرامماتىكا مەشىق لىرى ، « كىچىك دېڭىز قىزى » دەك اڭگىمىلەر ، قىسقا ھىكايىلەر ، ئىلىمىي ماقالىلەر ۋە نۇرغۇن شېئىرلار بار ؛ بۇلارنىڭ ئىچىدە ئېسپېرانتو تىلىنىڭ دۆلەت ناخشىسى بولۇپ قالغان « La Espero » شېئىرىمۇ ئۆز ئىچىگە ئالىنغان . شۇنداقلا « خاملىت » ۋە « ئىلىيادا » قاتارلىق كلاسسىك ئەسەرلەرنىڭ تەرجىمىسىمۇ بار ، بۇ توپلام ئوقۇرمەنلەرگە بۇ تىلنىڭ ئىپادىلىنىش ئىمكانىيەتلىرى توغرىسىدا ئەتراپلىق تونۇش بېرىدۇ .