«1845 – 1846 – يىللىرىدا ساھارا قۇملۇقىدا قىلغان سەپەرلەر » جېيمس رىچاردسون ناملىق كىتاب 19 – ئەسىرنىڭ ئوتتۇرىلىرىدا يېزىلغان تارىخىي بايانات بولۇپ ، ئاپتورنىڭ توققۇز ئاي داۋاملاشقان ساھارا قۇملۇقىدىكى مۇساپىسىگە مەركەزلەشكەن . كىتابتا رىچاردسوننىڭ تۇئارىك قاتارلىق ئۆزگىچە قەبىلەلەر بىلەن بولغان ئۇچرىشىشلىرى ھەم گا ت ، گادامىس ، مورزۇك قاتارلىق مۇھىم جايلار توغرىسىدىكى تەسۋىرلەر بېرىلگەن . شۇنىڭدەك ، رىچاردسون سەپەرلىرى جەريانىدا كۆرگەن قۇل سودىسىغا قاتتىق نارازىلىق بىلدۈرگەن . كىتابنىڭ دەسلەپكى قىسمىدا ئوقۇرمەنلەرگە رىچاردسوننىڭ سەپەرگە چىقىشىدىكى مەقسىتى ۋە غەرىزى تونۇشتۇرۇلغان بولۇپ ، ئۇنىڭ ساھارا قەبىلەلىرىنىڭ تۇرمۇشى ۋە مەدەنىيىتىنى چۈشىنىش ، شۇنىڭدەك قۇل سودىسىغا قارشى تۇرۇش ئىرادىسى بايان قىلىنغان . رىچاردسون يەرلىك خەلق ۋە قاتتىق قۇملۇق مۇھىتىدىن كېلىپ چىققان خىرىسلار توغرىسىدىمۇ بايانلار يазغان . بايانات ئۇنىڭ دەسلەپكى پىلانلىرى ، تونۇشىدىكىلەرنىڭ سەپەرگە بولغان گۇمانلىرى ۋە ترىپولىغا يولۇققاندىكى ئەھۋاللىرى بىلەن باشلىنىپ ، كېيىن ساھارا قۇملۇقىدا يۈز بەرگەن جاپالىق لېكىن ئويلىنىشقا تېگىشلىك ئەھۋاللار بايان قىلىنغان .