„Analiza umysłu” Bertranda Russella to filozoficzne studium badające naturę zjawisk umysłowych i ich związek ze świadomością, napisane na początku XX wieku. Dzieło to dąży do wnikliwego zbadania ustalonych definicji umysłu i świadomości, odwołując się do ówczesnych teorii psychologicznych i fizycznych, by dać wszechstronne rozumienie procesów umysłowych. Początek książki przedstawia zamierzenie autora, by przeanalizować to, co zachodzi podczas czynności umysłowych takich jak wierzenie i pragnienie, i zawiera krytyczne rozpatrzenie tradycyjnego poglądu, iż świadomość jest podstawowym elementem doświadczeń umysłowych. Russell zaczyna od odrzucenia powszechnie żywionego przekonania, że świadomość jest istotną cechą definiującą zjawiska umysłowe, argumentując zamiast tego, że zarówno „umysł”, jak i „materia” mogą wywodzić się z bardziej pierwotnej substancji leżącej u podstaw obu. Wprowadza różne teorie psychologiczne, w tym behawioryzm i psychoanalizę, podkreślając znaczenie obserwowalnego zachowania oraz potencjalne problemy związane z samoświadomością w rozumieniu pragnień i przekonań. W całym tym wstępie Russell przygotowuje grunt pod gruntowne zbadanie zjawisk umysłowych, wykraczające poza uproszczone interpretacje typowo spotykane w filozofii i psychologii.