Hektor Berliozning «Les musiciens et la musique» asari, ehtimol, XIX asr o‘rtalarida yuzaga kelgan musiqiy tanqidlar to‘plamidir. Asarda Berlioz «Journal des Débats» gazetasida uzoq vaqt musiqa tanqidchisi sifatida ishlagan davrida yozgan bir qator maqolalar jamlangan. Unda Fransiyadagi musiqa ahvoli chuqur tahlil qilinib, turli bastakorlar va ijrolar haqida fikrlar bildiriladi, shu bilan birga Berliozning shaxsiy qarashlari va badiiy nuqtayi nazari aks ettiriladi. To‘plam boshida kitobxon Berlioz Rimdan qaytgach, tanqidchi sifatida duch kelgan qiyinchiliklari bilan tanishtiriladi. «Symphonie fantastique» kabi asarlarni yaratgan bastakor sifatida shuhrati oshib borayotganiga qaramay, u yozuvchilik vazifalari bilan birga keladigan qashshoqlik va norozilikni tasvirlaydi. Kirish qismi uning musiqiy tanqidga bo‘lgan jo‘shqin, ammo murakkab munosabatini ochib beradi hamda musiqaga bo‘lgan muhabbati bilan tanqidchi sifatidagi roli cheklovlari o‘rtasida his qilgan ikkilanishini ko‘rsatadi. Berlioz zamonaviy bastakorlar haqidagi fikrlarini ifodalash qiyinligi bilan kurashar ekan, tinglovchilari va nashriyot olami kutishlari yuklagan cheklovlardan afsuslanadi. Hafsalasizlik, ijodkorlik va musiqiy san’atga samimiy hayratning bu uyg‘unligi Berliozning ham zamondoshlari, ham o‘zi qadrlaydigan musiqaga bergan tanqidlarini o‘rganish uchun zamin yaratadi.