Il mondo è rotondo: romanzo
Kitob haqida
Alfredo Panzinining «Il mondo è rotondo: romanzo» asari XX asr boshlarida yozilgan roman. Voqealar urushdan keyingi Italiyani boshdan kechirayotgan, biroz mahzun va o‘ychan qahramon Beatus Renatus hayotini kuzatadi. Kitob inson xulq-atvoridagi bema’niliklar, ijtimoiy me’yorlar va urushning alohida insonlar hayotiga ta’siri kabi mavzularni tadqiq etadi. Roman boshida Beatus Renatus yaqinda bo‘lib o‘tgan urushning asoratlarini hanuz his qilayotgan jamiyat qoldiqlari bilan yuzma-yuz keladi. Italiyaning janubidagi bir shahar bo‘ylab ertalabki sayrida u bir fuqaroning jirkanch tarzda tupurayotganini ko‘radi; bu holat unda nafrat uyg‘otib, atrofidagi odamlarning xatti-harakatlari haqida mulohaza yuritishiga sabab bo‘ladi. Maktablarning nufuzli inspektori sifatida tasvirlangan Beatus o‘tmishi va o‘zida hamda jamiyatda yuz bergan o‘zgarishlar haqida fikr yuritadi. Uning o‘y-fikrlari tarix, axloq va inson tabiatining murakkab o‘zaro bog‘liqligini namoyon etib, butun hikoyaga singib ketgan ijtimoiy tanqid ohangini belgilaydi. U baxt izlayotgan yosh professor va shahar aholisining turli vakillari kabi qahramonlar bilan muloqot qilar ekan, Panzini urushdan keyingi Italiyadagi hayotning murakkabliklarini hamda jamiyatdagi davom etayotgan o‘zgarishlar sharoitida ma’no izlash jarayonini ochib berishga intilayotgani ayon bo‘ladi.
