„Hiszpania współczesna” Rubena Daríosa to dzieło historyczne napisane na końcu XIX wieku. To opracowanie zawiera refleksje nad kulturowym, politycznym i społecznym obrazem Hiszpanii czasów współczesnych, z szczególnym akcentem na jej złożoności oraz wpływ różnych regionów, takich jak Katalonia. W prologu autor przedstawia się jako człowiek znajdujący się na pokładzie statku, zmierzającego do Hiszpanii z Argentyny; tam rozmyśla nad więzią łączącą te dwa kraje. Opierając się na swych obserwacjach różnych pasażerów – w tym także na osobie skazanego za przestępstwo, wydawanego do Włoch – Darío ukazuje kontrasty pomiędzy różnymi warstwami hiszpańskiego społeczeństwa. Jego barwne opisy przenoszą atmosferę nostalgii i oczekiwania wobec ojczyzny, a przy tym zdradzają również jej trudności i problemy społeczne. Taki prolog stwarza podstawę dla dogłębnego badania hiszpańskiej tożsamości oraz jej współczesnych transformacji.