„Zasady kontrastu kolorów i ich zastosowanie w sztukach…“ autorstwa M. E. Chevreula to naukowy traktat napisany w połowie XIX wieku. W nim przedstawiona jest dokładna teoria tego, jak sąsiadujące kolory wpływają na siebie pod względem odcienia i tonu, a te zasady są przenoszone na malarstwo, tekstylia, druk, architekturę, modę, ogrodnictwo oraz wojskowe uniformy. W traktacie znajdziemy eksperymenty, diagramy oraz praktyczne zasady, które mają zastąpić niejednoznaczne kryteria estetyczne przez precyzyzny metody tworzenia harmonijnych i skutecznych kombinacji kolorów. Wstęp do traktatu wyjaśnia cel jego powstania: objaśnienie i udowodnienie zasady jednoczesnego kontrastu oraz pokazanie jej zastosowań. Autor wspomina o skargach dotyczących farb w manufakturze Gobelins, które doprowadziły do jego odkryćia, po czym opisuje skład białego światła i pojęcie kolorów komplementarnych. Dalej definiuje zasadę jednoczesnego kontrastu (zmiany w odcieniu i tonie kolorów widzianych obok siebie) i ilustruje ją prostymi eksperimentami z karteczkami papieru. Formuluje ogólną zasadę, zgodnie z którą sąsiadujące kolory wyglądają jak najbardziej różnie, rozpatruje jej konsekwencje na przykładzie wielu par kolorów i analizuje efekty ich połączenia z białym, czarnym i szarym. Podkreśla, że chemiczny skład pigmentów nie wpływa na ich optyczne właściwości. Różnicuje rodzaje kontrastu – jednoczesnego, następczego i mieszanego – oraz pokazuje praktyczne błędy, które mogą wystąpić przy ich użyciu (np. jak oglądanie jednego koloru może wpłynąć na ocenę kolejnego). Następnie przedstawia zasady stosowania kolorów, definiuje tonacje, skale i odcienie, proponuje chromatyczne diagramy, opisuje harmonie kolorów oraz daje wskazania dotyczące ich kombinacji – zwłaszcza z białym kolorem i kolorami komplementarnymi.