Viktor Gyugoning “Dengiz zahmatkashlari” romani 1866-yilda nashr etilgan. Napoleon urushlaridan keyingi davrda Gernsi orolida kechadigan asar Derushettaga oshiq bo‘lgan, jamiyatdan chetlatilgan Gilyatt haqida hikoya qiladi; Derushetta kema egasining jiyani edi. Paroxod xavfli qoyalarga urilib halokatga uchragach, Derushetta uning dvigatelini qutqarib olgan kishiga turmushga chiqishga va’da beradi. Gilyatt bu xavfli vazifani bajarishga ko‘ngilli bo‘ladi: noaniq mukofot umidida u nihoyatda og‘ir jismoniy sinovlarga, jumladan, sakkizoyoq bilan hayot-mamot jangiga duch keladi, shu bilan birga hamjamiyatining nafratiga chidashiga to‘g‘ri keladi.