The exposition of 1851 : or, Views of the industry, the science, and the…
O tej książce
„The exposition of 1851: or, Views of the industry, the science, and the government, of England” Charlesa Babbage’a to traktat polityczny i ekonomiczny napisany w połowie XIX wieku. Skupiony na Wielkiej Wystawie, analizuje, jak należy organizować i oceniać przemysł, naukę i instytucje publiczne, opowiadając się za wolną wymianą, konkurencją i przejrzystymi cenami. Dzieło krytykuje urzędowe zarządzanie i politykę partyjną, proponuje praktyczne reguły wystaw i obejmuje zakres od teorii handlu i organizacji nauki po własne maszyny liczące autora. Na początku utworu w bojowej przedmowie broni szczerego, osobistego podejścia autora, atakuje taktyki partyjne i rządową małostkowość oraz odnotowuje wcześniejsze rady, jakich udzielił w sprawie lokalizacji Wystawy i publikowania cen. Babbage odróżnia następnie zasady uniwersalne od ogólnych, podkreśla moc drobnych, powtarzających się przyczyn i daje wzór starannej analizy na prostym przykładzie łopaty i taczki. Dowodzi, że handel służy wszystkim stronom (ilustrując to angielskimi podeszwami i francuskimi wierzchami), rozszerza argument na wymianę wielostronną i wiąże pożytek publiczny ze świecką, praktyczną edukacją. Przegląda towarzystwa naukowe i ewolucję Brytyjskiego Stowarzyszenia (w tym narodziny Towarzystwa Statystycznego), krytykuje zmarnowane szanse, by nauka przewodziła Wystawie, i relacjonuje genezę wydarzenia, opór w kręgach salonowych oraz ograniczenia komisji przewodzonej przez księcia. Następują praktyczne propozycje: jak ustalać cenę wstępu, śledzić frekwencję kołowrotkami, poprawić dostęp, a nawet przewozić zwiedzających podwyższonymi wozami; określa cel Wystawy (wolną wymianę), wyjaśnia interesy konsumenta, producenta i pośrednika, wytycza granice między sztuką przemysłową a sztukami pięknymi (np. koronka kontra rzeźba), ocenia wybory lokalizacji, chwali Pałac Kryształowy Paxtona i rozpoczyna rozwinięty wywód na rzecz wywieszania cen — poparty anegdotami z handlu detalicznego oraz ewolucją od targów do maklerów — by zapewnić uczciwą konkurencję i pomóc zwiedzającym zdecydować, co kupić.
