The Islam of Mohamed
Kitob haqida
S. Xuda Buxshning “Muhammad islomi” asari XX asr boshlarida yozilgan bo‘lib, unda islom asoslari va payg‘ambar Muhammad ta’limotlari ilmiy jihatdan tadqiq etiladi. Ushbu asar keyingi davrlardagi ilohiy munozaralar va madaniy qo‘shimchalardan xoli holda, dastlab targ‘ib qilingan islom mohiyatini o‘rganishni maqsad qiladi. Unda islomdan avvalgi Arabistonning ijtimoiy-diniy sharoitiga hamda arab xalqining hayotini o‘zgartirgan Muhammad ilgari surgan yangicha ta’limotlarga e’tibor qaratiladi. Bu matnda Buxsh islom paydo bo‘lishidan oldingi Arabiston sharoitini sinchiklab bayon qilib, jamiyatga xos bo‘lgan qabilachilik, majusiy e’tiqodlar va axloqiy bo‘shliqni ta’kidlaydi. U yahudiylik va nasroniylikning arab tafakkuriga ta’sirini kuzatar ekan, islom marosimlariga singdirilgan islomdan oldingi amaliyotlar qoldiqlarini ham e’tirof etadi. Buxsh bayon qilgan islom ta’limotlarining markazida Xudoning mutlaq yagonaligi (yakkaxudolik) tushunchasi, boshqalarga nisbatan axloqiy mas’uliyatlarni qaror toptirish va qabilaviy mansublikdan ancha ustun bo‘lgan jamoaviy birdamlik zarurati turadi. Muallif islom namoz, zakot, ro‘za va haj kabi asosiy aqidalar orqali birodarlik va axloqiy intizom tuyg‘usini shakllantirganini, bu esa arab jamiyatini qayta qurib, uning hayratlanarli darajada kengayishi uchun zamin hozirlaganini bayon qiladi.
