The Civilization of Illiteracy
Kitob haqida
Mihai Nadinning «Savodsizlik sivilizatsiyasi» asari savodxonlik va uning zamonaviy jamiyatdagi oqibatlarini tanqidiy tahlil qiladi; ehtimol, u XX asr oxirida yozilgan. Kitob jadal texnologik taraqqiyot va madaniy o‘zgarishlar sharoitida an’anaviy savodxonlikning tanazzulini tadqiq etib, bu siljishlar inson xulq-atvoriga, muloqotga va umuman jamiyat tuzilishiga qanday ta’sir ko‘rsatishini tahlil qiladi. Nadin biz «savodsizlik» bilan tavsiflanadigan yangi sivilizatsiyaga kirib borayotganimiz haqidagi fikrni ilgari suradi; bu tushuncha savodxonlikning odatiy talqinidan kengroq bo‘lib, kundalik hayotimizni shakllantiradigan ko‘nikmalar, qadriyatlar va me’yorlar haqida savollar tug‘diradi. Matnning boshlanish qismi zamonaviy davrda axborot ishlab chiqarishining haddan tashqari tezlashuvi, an’anaviy savodxonlik ko‘nikmalariga e’tiborning susayishi bilan yonma-yon kechayotgani haqida so‘z yuritib, asosiy mavzuga zamin hozirlaydi. Unda bilim va o‘z dunyolari bilan munosabatidagi farqlarni ko‘rsatish uchun zamonaviy sartarosh Zizi kabi qarama-qarshi obrazlar hamda Melanxton singari tarixiy shaxslar tanishtiriladi. Nadin zamonaviy insonlar ko‘pincha chuqur anglashdan ko‘ra yuzaki axborot va samaradorlikni ustun qo‘yishini ta’kidlaydi; bunga Zizining yuzaki muloqotlari misol bo‘lib, ular jamiyatning iste’molchilikka tomon umumiy moyilligini aks ettiradi. Muallif tez o‘zgarayotgan muhitda muloqot va shaxsiy o‘zlikning o‘zgarib borayotgan tabiatiga nisbatan xavotir va qiziqish qorishmasini bildiradi hamda savodsizlik sivilizatsiyasiga o‘tish ham zarur, ham muqarrar hodisa ekanini ko‘rsatadi.
Izohlar
Mualliflik huquqi 1997-yil
