کتاب «مجموعه منابعی برای تاریخ کلیسای باستان» اثر جوزف کالن آیر، گزارشی تاریخی است که در اوایل قرن بیستم نوشته شده است. این اثر مجموعهای از منابع اولیه و مطالب توضیحی درباره تاریخ کلیسای مسیحی است و بر دورهای از عصر رسولان تا پایان دوره شوراها تمرکز دارد. هدف آن پشتیبانی از آموزش و مطالعه تاریخ کلیسا و فراهم کردن دسترسی برای مدرسان و دانشجویان علاقهمند به مسیحیت نخستین است. آغاز این اثر با ایجاد چارچوبی برای مطالعه مسیحیت باستان، زمینهای بنیادین فراهم میکند و آن را به دو دوره اصلی تقسیم میکند: دورهای که کلیسا زیر فشار آزار و اذیتها وجود داشت و دوره پس از آن که با به قدرت رسیدن کنستانتین، کلیسا بهعنوان دین دولتی تثبیت شد. آیر اهمیت منابع اولیه را در درک شرایط تاریخی کلیسا تشریح میکند و به رویدادهای مهمی مانند آزار و اذیت نرونی و مرگ رسولان برجسته اشاره دارد. او بر نقش اسناد نخستین، از جمله گزارشهای اوسبیوس و دیگر پدران کلیسا، تأکید میکند و زمینه را برای بررسی عمیقتر چگونگی تحول و گسترش مسیحیت نخستین در مواجهه با چالشهای بیرونی و تحولات درونی فراهم میسازد.