„Opowieści o przeszłości i teraźniejszości” autorstwa J. van Lennepa to zbiór opowiadań napisanych prawdopodobnie w połowie XIX wieku. Ten tekst odzwiercza różne aspekty holenderskiej kultury i historii, szczególnie skupiając się na Amsterdamie, jego transformacjach na przestrzeni czasu oraz wybitnych postaciach związanych z tym miastem. Opowieści poruszają różnorakie tematy, ilustrując zarówno blaskite przeszłość Amsterdamu, jak i zmiany, które w nim nastąpiły. Na początku zbioru autor rozmyśla nad tym, dlaczego Amsterdam uznaje się za „stolicę” Holandii, analizując jego historyczne i polityczne aspekty. Pierwsze rozdziały kontrastują wspaniałą przeszłość miasta – pełną gwarnych rynków i architektonicznych cudów – z jego obecnym stanem upadku i procesem modernizacji, co wywołuje nostalgię. Tekst jest bogaty w opisowe elementy; przedstawia Amsterdam zarówno jako ośrodek handlu, jak i jako malownicze miejsce, które utraciło część swojego oryginalnego uroku. Przez przyjazny dla czytelnika sposób opisu czytelnik poznaje transformację tego miasta w ramach złożonych procesów czasu i kulturowej tożsamości.