«Мемуары імператрыцы Кацярыны II» імператрыцы Расіі Кацярыны II — аўтабіяграфічны твор, напісаны ў сярэдзіне XIX стагоддзя. Гэтая праца дазваляе асабіста зірнуць на жыццё і думкі адной з самых уплывовых кіраўніц Расіі, падрабязна апісваючы яе раннія гады і прыход да ўлады на фоне складанасцяў расійскага двара. У мемуарах адлюстраваны выпрабаванні і нягоды, з якімі сутыкалася Кацярына, праходзячы праз свет, адзначаны інтрыгамі і амбіцыямі. Мемуары пачынаюцца з прадмовы, у якой апісваецца драматычная гісторыя рукапісу і яго далейшая публікацыя. Кацярына разважае пра сваю маладосць, падкрэсліваючы імкненне да ўлады, нягледзячы на абмежаванні, накладзеныя на яе прыдворным жыццём. Асабліва яна апісвае свае раннія адносіны з Пятром III і дынаміку каралеўскага двара, для якой характэрныя палітычныя інтрыгі і асабістыя канфлікты. Па меры пагружэння ў аповед аўтарскі голас Кацярыны хутка выяўляе яе розум і амбіцыйнасць, ствараючы аснову для яе будучага ўзыходжання на трон і даючы зразумець, што яе шлях быў не толькі асабістай трансфармацыяй, але і падзеяй нацыянальнага значэння.