Dionysius of Halicarnassus On Literary Composition
Kitob haqida
Галикарнасский Дионисийнинг «Адабий композиция ҳақида» асари риторика ва нутқ санъатига бағишланган трактат бўлиб, эҳтимол, милоддан аввалги I аср охирида ёзилган. Асар, айниқса, бўлажак нотиқлар ва ёзувчилар учун қўлланма вазифасини ўтайди; унда наср ва шеъриятда сўзларни жойлаштириш ҳамда нотиқлик санъатининг муҳим тушунчалари батафсил баён этилган. У тилда гўзаллик ва таъсирчанликка эришишда композициянинг аҳамиятини таъкидлаб, мумтоз адабиётдан олинган мисоллар орқали турли усулларни кўриб чиқади. Трактатнинг кириш қисмида унинг асосий мавзуси — самарали мулоқотда композициянинг аҳамияти баён этилади. Дионисий асарини шогирди Руфусга туғилган кун совғаси сифатида тақдим этади ҳамда нутқ мазмуни билан уни ифодалаш санъати ўртасидаги фарқларни кўрсатиб беради. У ўз муҳокамасининг тузилишини баён қилиб, унда композициянинг моҳияти, унинг турли шакллари ва булар адабий асарларнинг умумий таъсирига қандай таъсир кўрсатишини ёритишини айтади. Бундан ташқари, муаллиф сўз танлаш ва жойлаштириш билан боғлиқ нозик жиҳатларга ишора қилиб, мафтункор адабий ифодага ҳисса қўшадиган унсурларни чуқур таҳлил қилиш учун замин яратади.
