«يەر شارىنىڭ قەدىمكى تۇرمۇش تارىخى» – ھېنرى ئاللىن نىكولسون يازغان بىر پەنلىك ئەسەر بولۇپ ، 19 - ئەسىرنىڭ ئاخىرقى مەزگىلىدە تۈزۈلگەن . بۇ ئەسەر پالئونتولوگىيەنى ئىنچىكىلىك بىلەن تەھلىل قىلىپ ، بولۇپمۇ بۇ پەننىڭ تارىخىي جەھەتلىرى ۋە گېئولوگىيە بىلەن بولغان مۇناسىۋىتىگە ئالاھىدە ئەھمىيەت بېرىدۇ . ئەسەردە يەر شارىدا ئىلگىرى ياشاپ كەتكەن قەدىمكى جانلىقلارغا مۇناسىۋەتلىك مۇھىم پرىنسىپلار ۋە فاكتلار بايان قىلىنغان ؛ بۇ فاكتلار فوسىل ئارقىلىق ئىگىلەنگەن . كىتابنىڭ دەسلەپكى قىسمى ئوقۇرمەنلەرنى پالئونتولوگىيە تەتقىقاتىدىكى ئىككىلىك مېتودىغا تونۇشتۇرىدۇ – يەنى فوسىل لارنى ئاناتومىيىلىك جەھەتتىن تەكشۈرۈش ۋە ئۇلارنىڭ گېئولوگىيىلىك قاتلاملاردىكى تارىخىي مۇھىتىنى تەتقىق قىلىش . نىكولسون قەدىمكى جانلىقلارنىڭ يەر شارىنىڭ گېئولوگىيىلىك ئۆزگىرىشلىرى بىلەن قانداق تەرەققىي قىلغانلىقىنى چۈشىنىشنىڭ مۇھىملىقىنى تەكىتلەيدۇ ؛ شۇنداقلا فوسىل لارنىڭ تارىخىي جانلىقلار ۋە مۇھىت شارائىتلىرىنىڭ ئاساسلىق كۆرسەتكۈچىلىرى رولىنى بايان قىلىدۇ . ئۇ بۇ ئەسەر ئارقىلىق گېئولوگىيە ۋە زوولوگىيە ئوقۇغۇچىلىرىنىڭ ، شۇنداقلا يەر شارىنىڭ تۇرمۇش تارىخىغا قىزىقىدىغان ئومۇمىي ئوقۇرمەنلەرگە ئومۇميۈزلۈك ئۇچۇر بېرىشنى مەقسەت قىلغان .