„Nacjonalizm” Rabindranatha Tagore’a to dogłębny filozoficzny traktat napisany na początku XX wieku. Praca rozpatruje pojęcie nacjonalizmu, zwłaszcza w kontekście Indii i jej historycznego, społecznego ustruktowania, a przy tym krytykuje mekanistyczny charakter współczesnych państw narodowych. Tagore zajmuje się tematami tożsamości, wzajemnej powiązаности różnych ras oraz moralnych konsekwencji nacjonalistycznego zapału, porównując zachodnie ideale z indyjskimi tradycjami. W openingu tekstu prezentuje swoje filozoficzne refleksje na temat historycznych wyzwań i charakteru różnych narodów. Podkreśla unikalność walki Indii z problemem rasowej różnorodności i integracji społecznej, przedstawiając te wyzwania jako szanse do duchowego i moralnego rozwoju, a nie jedynie przeszkody. Krytykuje mekanistyczne procedury współczesnego nacjonalizmu, które stawiają na pierwszym miejscu moc i materialne zyski nad autentycznymi ludzkimi więzami. Zapowiada, że bezwzględna pogoni za celami nacjonalistycznymi często prowadzi do moralnego upadku, apelując do powrotu do głębszych wartości humanistycznych, które cenią godność indywidualną i duch wspólnoty, a nie abstraktywne ideologie nacjonalizmu.