Gotthold Ephraim Lessingning “Laokoon: Rangtasvir va she’riyat chegaralari haqida esse” asari tasviriy san’at va she’riyat o‘rtasidagi munosabatni tadqiq etuvchi falsafiy risola bo‘lib, ehtimol XVIII asr oxirlarida yozilgan. Ushbu asar rangtasvir va she’riyat go‘zallikni ifodalash hamda tomoshabin yoki o‘quvchi hissiyotlariga ta’sir ko‘rsatish jihatidan qanday farq qilishini chuqur tahlil qiladi. Lessing o‘z fikrlarini namoyish etish uchun qadimgi Laokoon siymosini o‘rganib, ifoda, go‘zallik va har bir san’at turiga xos cheklovlar kabi mavzularni yoritadi. “Laokoon”ning boshlanish qismi Lessingning avvalgi badiiy talqinlarga bildirgan tanqidiga zamin yaratadi; xususan, san’at asarlarida azob-uqubat ifodalarining she’riyatdagi tasvirlardan farqi ko‘rib chiqiladi. U rangtasvir ham, she’riyat ham hozirlikning o‘ziga xos illyuziyasini yaratadi, biroq tuyg‘ularni turli vositalar orqali uyg‘otadi, degan g‘oyani ilgari suradi: rangtasvir tasviriy ifodaga tayanadi, she’riyat esa tavsif va bayon orqali ta’sir ko‘rsatadi. Klassik san’at va adabiyotdan misollar keltirar ekan, u hatto og‘riq kabi kuchli kechinmalar tasvirlanganda ham, tasviriy san’atda go‘zallik ustun bo‘lishi kerakligini ta’kidlaydi. Lessing badiiy ifodani va uning inson tajribasini anglashdagi ahamiyatini yanada chuqurroq tahlil qilish uchun zamin hozirlaydi; bunda, ayniqsa, Laokoon afsonasidan markaziy tadqiqot misoli sifatida foydalanadi.
Laokoon tarjimasi.