La tragedia della pace : Da Versailles alla Ruhr
Over dit boek
‘La tragedia della pace: Da Versailles alla Ruhr’ van Guglielmo Ferrero is een verzameling politieke essays en historische analyses die werden geschreven in de vroege 20ste eeuw. Het werk onderzoekt de Europese verhoudingen na de Eerste Wereldoorlog en stelt dat het verval van oude monarchies een vacuüm aan legitiemheid veroorzaakte, dat werd gevuld door geweld, strafbare overtuigingen en tegenstrijdige doelen. Ferrero bekijkt het Verdrag van Versailles vanuit thema’s als vergoedingen, ontmilitarisering, veranderende grenzen en de niet nakomen van beloften die waren gedaan door de Vrede van de Naties. Hij contrasteert Wilsons idealisme met Clemenceaus machtspolitiek. Het centrale punt van het boek is dat vredestovereenkomsten die worden gesloten zonder duidelijke principes het risico lopen om conflicten voort te zetten, van Frankrijk tot de Ruhr. In de inleiding formuleert Ferrero zijn these: de oorlog eindigde met het verval van Europa’s monarchische orde, maar de overwinnaars, gedreven door wrok en de ‘chimera van onbeperkte macht’, slaagden er niet in deze orde te vervangen door solide principes. Hierdoor werd geweld de nieuwe bron van autoriteit. In ‘Le baionette e l’idea’ noemt hij de oorlog ‘miljoenen bajonetten die op zoek zijn naar een idee’, waarschuwend dat de beloften van 1848 in een verdraaide vorm terugkeren en dat vrede alleen mogelijk is als er nieuwe instituties en grenzen worden gevormd. Hij kritiseert Clemenceaus afhankelijkheid van wapens en allianties in plaats van echte internationale garanties, twijfelt aan de duurzaamheid van samenwerkingen tussen machten en pleit ervoor dat de pen de plaats moet innemen van het zwaard. Vanuit Parijs beschrijft Ferrero de obsessie met vergoedingen, de tegenstrijdige doelen van de verschillende partijen en het gevaar van het ontmilitariseren en vernederen van Duitsland. Hij wijst ook op het probleem van bufferstaten en grenzen die worden vastgesteld zonder medewerking van alle betrokken partijen. Hij noemt Europa’s diplomatie een ‘nieuw begin’ en contrasteert de nuchtere legitimiteit van Wenen met de improvisaties tijdens de Napoleontische tijdperk. Hij bekritiseert Europeanen die eindeloze Amerikaanse ‘mirakelen’ verwachten en wijst op het paradoxale feit dat Rusland en Duitsland, twee belangrijke machten, afwezig zijn bij de vorming van een nieuwe vredestoestand.
