Les préjugés nécessaires
O tej książce
Les préjugés nécessaires autorstwa Émile’a Fagueta to traktat filozoficzny napisany na początku XX wieku. Bada, w jaki sposób społeczeństwa są budowane i spajane przez „konieczne przesądy” — przekonania, które ludzie przyswajają mniej z dowodu niż z potrzeby społecznej. Argumentując, że ludzie są z natury rodzinni, a społeczni jedynie niechętnie, twierdzi, że wojna zarówno tworzy, jak i podtrzymuje społeczeństwo, wykuwając spójność obywatelską i przekształcając instynkty. Dzieło zdaje się zmierzać do analizy przekonań zasadniczych (takich jak miłość życia i wolna wola) jako narzędzi, które zespalają jednostki ze zbiorowym przetrwaniem. Początek tego traktatu pyta, czy ludzie są z natury społeczni, porównując nas ze zwierzętami samotnymi, społecznymi i stadnymi i dochodząc do wniosku, że najbardziej przypominamy stadne. Kreśli drogę od przedłużonej opieki nad potomstwem do rodziny, osiadłości, udomowienia i rolnictwa, a następnie argumentuje, że prawdziwe społeczeństwo powstało nie z rodziny, lecz z wojny napędzanej presją ludnościową, która wymusiła koalicje obronne, prawa i trwałe państwa wynoszące cnoty wojenne. Faguet następnie definiuje „konieczne przesądy” i ilustruje dwa: miłość życia, którą społeczeństwo przekierowuje z osobistego impulsu ku patriotycznemu samopoświęceniu, oraz wolną wolę, traktowaną jako prawdopodobna iluzja, a jednak społecznie narzucone wyznanie, które ufundowuje odpowiedzialność, karę, wyrzuty sumienia i nawrócenie. Część zamyka przegląd krytyk woli (Spinoza, Schopenhauer, Nietzsche, Ribot), wyjaśniając zarazem, dlaczego wiara w wolność trwa, ponieważ społeczeństwo jej wymaga.
