„Światłołubna miłość” Miguela de Unamuno to zbiór opowiadań napisanych na początku XX wieku. Zbiór składa się z krótkich, realizmistyczno-filozoficznych historii o zwykłych ludziach, którzy muszą stawić czoła miłości, śmierci, przypadku i wierze. Spotkamy tu intymne portrety osób z różnych środowisk – od chłopca ze wsi, który adoptuje znalezionego niemowlęta, po samobójców i inne skromne postaci – opowiadané z empatią, ironią i egzistencjalnym pesymizmem. Pierwsze opowiadanie z zbioru to historia młodej kobiety imienem Matilde, która umiera po długiej pielgrzymce, gdy jej narzeczony odchodzi od niej; łagodny myśliw i gracz w karty znajduje niemowlę pod swoimi drzwiami, zatrudnia dla niego matkę chrzestną i ostatecznie się z nią żeni, a razem wychowują dużą rodzinę. Inne historie opisują ludzi pokonanych przez ciężar dziedzictwa lub presji otoczenia – np. Ramón Nonnato, który po śmierci swego lichwiarza sprzedaje ostatnie swoje dobra i popełnia samobójstwo; starca wędrowca i uciekająca dziewczyna stają się sobie rodziną, aż nagle przychodzi miłość i on umiera… Niektóre opowiadania są pełne ironii i refleksji nad życiem – np. podróżnik, który pragnie miłości, i kobieta, którzy rozpoznają swój wspólny los; sprzedawca z Bilbao, żyjący monotonnym, pobożnym życiem… Wszystkie te historie pokazują, jak trudno jest znaleźć swoje miejsce w świecie.