Über die spezielle und die allgemeine Relativitätstheorie…
Пра гэту кнігу
«Пра спецыяльную і агульную тэорыю адноснасці» Альберта Эйнштэйна — навукова-папулярны трактат, напісаны ў пачатку XX стагоддзя. У ім даступна і на аснове асноўных паняццяў выкладаецца тэорыя адноснасці: паказваецца, як трэба пераасэнсаваць нашы ўяўленні пра прастору, час, рух і вымярэнне, пры мінімальным выкарыстанні матэматыкі і з акцэнтам на фізічны сэнс. У пачатку трактата вызначаюцца яго мэта і аўдыторыя, а затым крок за крокам будуецца спецыяльная тэорыя адноснасці: чыстая геаметрыя адрозніваецца ад яе фізічнай інтэрпрэтацыі з дапамогай цвёрдых цел, уводзяцца каардынаты і сістэмы адліку, вызначаюцца інерцыяльныя (галілеевы) сістэмы. Фармулюецца прынцып адноснасці, выяўляецца супярэчнасць паміж наіўным складаннем хуткасцей і сталасцю хуткасці святла, а развязанне знаходзіцца праз аперацыйнае вызначэнне часу і адначасовасці з дапамогай светлавых сігналаў, што раскрывае адноснасць адначасовасці і адлегласці. Далей выкладаюцца пераўтварэнне Лорэнца, скарачэнне даўжыні, запаволенне часу і рэлятывісцкі закон складання хуткасцей; іх пацвярджаюць такія эксперыменты, як эксперымент Фізо, зорная аберацыя, доплераўскія зрухі і вынік эксперымента Майкельсана—Морлі (без звароту да эфіру). Асабліва падкрэсліваецца лорэнцава каварыянтнасць як эўрыстычны арыенцір, пераглядаецца механіка пры высокіх хуткасцях і аб’ядноўваюцца энергія і маса (E/c²), прычым c выступае як гранічная хуткасць. Гэтая пачатковая частка завяршаецца ўвядзеннем чатырохмернай прасторы-часу Мінкоўскага, пасля чаго пачынаецца пераход да прынцыпу агульнай адноснасці.
