«ذکاوت و خرد دون کیشوت» اثر میگل دو سروانتس ساودرا، مجموعهای از ضربالمثلها و تأملات طنزآمیز برگرفته از رمان «دون کیشوت» است که در اوایل قرن هفدهم نوشته شده است. این اثر خرد عمیق و خیالانگیز شخصیتهای محبوب داستان، بهویژه شوالیهٔ گمراه، دون کیشوت، و ملازم عملگرای او، سانچو پانزا، را در خود جای داده است. این کتاب احتمالاً برای برجسته کردن تفاوت میان آرمانهای پهلوانی و واقعیتهای عملی زندگی پدید آمده و طنز و بینشی را که سراسر رمان اصلی را دربرگرفته است، به نمایش میگذارد. بخش آغازین، خوانندگان را با جوهرهٔ خیالانگیز دون کیشوت آشنا میکند و توهمات عظمتِ شخصیت اصلی را هنگامی به تصویر میکشد که برای تبدیل شدن به شوالیهای دورهگرد راهی مأموریت خود میشود. روایت، آمادهسازیهای دون کیشوت را شرح میدهد: جستوجوی زره، نامگذاری اسبش، روسینانته، و ساختن خویشتن بهعنوان شوالیهای نجیبزاده که در سرزمین خیالی لامانچا سکونت دارد. او در میان ماجراهای کمیک و بدبیاریهایش، هنگامی که آماده میشود در جستوجوی اعمال پهلوانانه برآید، با آمیزهای از جدیت و پوچی به تصویر کشیده میشود؛ و بدینسان حماقتی زیبا و طنزی عمیق آشکار میگردد که داستان جاودانهٔ سروانتس را شکل میدهد.