«سخنرانی در پایان سال تحصیلی، ۲۹ سپتامبر ۱۸۰۹» اثر گئورگ ویلهلم فریدریش هگل، رسالهای فلسفی و خطابهای آموزشی است که در اوایل قرن نوزدهم نوشته شده است. این سخنرانی که در مراسم فارغالتحصیلی مدرسه ایراد شده، بر ارزشهای آموزش و رابطه میان یادگیری سنتی و مدرن تأکید میکند. هگل درباره ضرورت برخورداری از پایهای استوار در زبانها و ادبیات کلاسیک بحث میکند و در عین حال از تلفیق متوازن مهارتها و دانش معاصر حمایت میکند. هگل در این خطابه درباره اهمیت آموزش در شکلدهی به افراد و جامعه تأمل میکند. او بر اهمیت تاریخی آموزش کلاسیک، بهویژه مطالعات یونانی و رومی، بهعنوان بنیانی برای آموزشی همهجانبه تأکید میگذارد. هگل استدلال میکند که دانشآموزان از طریق مطالعه آثار کلاسیک میتوانند قوه خرد خود را پرورش دهند و درکشان از جهان را ژرفتر کنند. او همچنین نیاز به برنامه درسی مدرنی را میپذیرد که دانش عملی مرتبط با شهروند معاصر را دربرگیرد و تأکید میکند که توازن هماهنگ میان خرد باستانی و نیازهای مدرن برای برخورداری از نظامی آموزشی نیرومند ضروری است. هگل در پایان، دانشآموزان را تشویق میکند درسهایی را که آموختهاند در تلاشهای آینده خود به کار گیرند و بر اهمیت قدردانی از آموزگاران و دولت تأکید میورزد.