Mustafa Naima tomonidan yozilgan “Annals of the Turkish Empire, from 1591 to 1659” asari XIX asr boshlarida yozilgan tarixiy bayondir. Ushbu asar qariyb yetmish yil davomida Turkiya imperiyasida yuz bergan muhim voqealarning batafsil xronikasini taqdim etadi. U Usmonlilar tarixidagi burilish davrida sodir bo‘lgan turli harbiy harakatlar, siyosiy g‘alayonlar va boshqaruv dinamikasini qamrab oladi; shu bois imperiyaning tarixiy bayonlariga qiziquvchilar uchun qimmatli manba hisoblanadi. Matn boshida tarjimon inson xatti-harakatlari va ularning ta’sirini tushunish vositasi sifatida tarixning ahamiyatini ta’kidlaydi. Muallif yilnomalar uchun kontekstual doirani belgilab, ularda hijriy 1000-yildan (milodiy 1591-yil) hijriy 1070-yilgacha (milodiy 1659-yil) bo‘lgan davr qamrab olinganini ko‘rsatadi. Dastlabki boblarda turli mansabdorlarning lavozimidan chetlatilishi va qo‘shni davlatlar bilan nizolarga munosabatlarni o‘z ichiga olgan muhim siyosiy manyovrlar hamda harbiy to‘qnashuvlar batafsil bayon qilinadi. Ularda fuqarolik tartibsizliklari va tashqi tajovuz holatlari orqali davrning notinch tabiati ta’kidlanib, Usmonlilar imperiyasida imperiya, harbiy kuch va boshqaruv o‘rtasidagi murakkab o‘zaro aloqani o‘rganish uchun zamin yaratiladi.
Tarix-i Naimaning tarjimasi.