کتاب «گذشته و حال» اثر توماس کارلایل، نقدی اجتماعی و سیاسی است که در میانهٔ قرن نوزدهم نوشته شده است. این اثر به وضعیت انگلستان میپردازد و بر شکاف میان ثروت و فقر و نیز مسئولیتهای اجتماعی شهروندان در قبال یکدیگر تمرکز میکند. کارلایل ارزشهای جامعهٔ معاصر را نقد میکند و بازگشت به روابط اصیل انسانی و نظام حکومتیای را پیشنهاد میدهد که افراد برخوردار از شایستگی و خرد واقعی آن را رهبری کنند. آغاز «گذشته و حال» زمینه را برای بررسی شرایط اسفبار انگلستان فراهم میکند؛ جایی که با وجود منابع فراوان و نیروی کاری توانمند، بسیاری از کارگران در فقر و بدون اشتغال معنادار به سر میبرند. کارلایل این ناخوشی اجتماعی را با تصاویری زنده و نمونههایی تأثیرگذار، مانند رنج کارگران بیکار در نوانخانهها، توصیف میکند. او استعارهٔ میداس را مطرح میسازد و افسون ثروتی را که هیچ شادی یا کمالی به همراه نمیآورد، به وضعیت مردم انگلستان تشبیه میکند. کارلایل با طرح پرسشهای فوری فلسفی دربارهٔ عدالت، کار و وضعیت انسانی، خواستار شناخت حقیقت درونی و درستکاری اخلاقی میشود؛ اموری که به باور او برای رستگاری جامعه ضروریاند. این آغاز، خوانندگان را با مسائل مبرم روزگار او درگیر میکند و آنان را در برابر بیعدالتی و نومیدی به تأمل و اقدام فرا میخواند.