‘Verleden en heden’ van Thomas Carlyle is een sociaal en politiek gedicht dat werd geschreven in de midden van de 19e eeuw. Het werk reflecteert over de toestand van Engeland, met aandacht voor de verschillen tussen rijkdom en armoede en de sociale verantwoordelijkheden van burgers ten opzichte van elkaar. Carlyle kritiseert de waarden van de toenmalige samenleving en stelt voor om terug te keeren naar echte menselijke verbindingen en een bestuurssysteem dat wordt geleid door personen met echte verdiensten en wijsheid. De inleiding van ‘Verleden en heden’ legt de basis voor een beschouwing van de erbarmelijke omstandigheden in Engeland: ondanks ruime middelen en een capabele arbeidskracht leeft veel mensen in armoede zonder een zinvolle baan. Carlyle beschrijft deze maatschappelijke onrust met levendige beelden en treffende voorbeelden, zoals het lot van de werkloze arbeiders in armenhuisen. Hij gebruikt ook de metafoor van Midas om de vreugdeloosheid die rijkdom kan brengen te verwoorden. Door urgente filosofische vragen over rechtvaardigheid, arbeid en de menselijke conditie te stellen, roept Carlyle op tot het inzien van innerlijke waarheden en morele integriteit – aspecten die volgens hem essentieel zijn voor de verlossing van de samenleving. De inleiding spoort de lezer aan om zich te bezinnen over de acuutste problemen van die tijd en om actie te ondernemen wanneer het gaat om onrechtvaardigheid en wanhoop.