„Teoria uczenia się” Jamesa V. McConnella to powieść science fiction napisana w końcu lat 50. XX wieku. Książka eksploruje tematy związane z psychologią i behawiorystyką, przy tym używa unikalnej narracyjnej struktury, by analizować zasady uczenia się – istotny aspekt w dziedzinie psychologii. Główny bohater, psycholog, bezwiednie bada swoje zachowanie po tym, jak zostaje porwany i poddany serii eksperymentalnych testów przypominających „skrzynki Skinnera”. Przez całą historię bohater stara się zrozumieć swoją tożsamość oraz okoliczności, w których się znajduje po przeniesieniu na obcą kosmiczną łódź. Uświadamia sobie, że stał się podmiotem eksperymentu zaplanowanego przez obcokrajowego psychologa; musi wykonywać różne zadania uczenia się – np. naciskać na pokrętka w zamian za jedzenie lub rozwiązywać labirynty – a przy tym radzić sobie z psychologicznymi konsekwencjami tej sytuacji. Podczas doświadczania wymagań swojego pojmaćza, bohater reflektuje nad naturą uczenia się i zachowania, usiłując w końcu pokonać oczekiwania obcego psychologa poprzez manipulację wynikami swoich działań. Powieść zmusza czytelnika do rozmyślenia nad etycznymi aspektami eksperymentów oraz ograniczeniami naukowego poznania w dziedzinie zachowania.