«شامپانىيە ۋە باشقا غاز راقلىق ۋىنو لار توغرىسىدىكى فاكتلار » – ھېنرى ۋىزېتېلى يازغان بىر پەنلىك ئەسەر بولۇپ ، 19 - ئەسىرنىڭ ئاخىرقى مەزگىلىدە يېزىلغان . بۇ ئەسەردە شامپانىيە ۋە ئوخشاش خىل غاز راقلىق ۋىنو لارنىڭ ئىشلەپچىقىرىلىش جەريانى ۋە تارىخى تەپسىلىي تەھلىل قىلىنغان بولۇپ ، بولۇپمۇ فرانسىيەگە مۇھتاج چوڭقۇر دىققەت سېلىنغان . ئەسەرنىڭ مەقسىتى ئوقۇرمەنلەرگە ئۈزۈم بېغى تېرىش جەريانلىرى ھەمدە بۇ ۋىنو لارنىڭ مەدەنىيەتتىكى ئەھمىيىتى توغرىسىدا چوڭقۇر چۈشەنچە بېرىشتۇر . كىتابنىڭ دەسلەپكى قىسمىدا ۋىزېتېلى شامپانىيەنىڭ مەنبەسى توغرىسىدا توختالغان بولۇپ ، ئۇنىڭ ئۈزۈم بېغى لىرىنىڭ تارىخىي ئەھمىيىتى ۋە بۇرگۇندى يە ۋىنو لىرىنىڭ رىقابەتچانلىقىغا دىققەت قىلغان . ئۇ يەنە دوم پېرى نيون قاتارلىق شەخسلەرنىڭ تۆھپىلىرىگە تەپسىلىي ئېنىقلاش بىلەن بىر ۋاقىتتا ، پاپ ۋە پادىشاھلار قاتارلىق تارىخىي شەخسلەرنىڭ شامپانىيەگە بولغان مۇھىم قاراشلىرىنىمۇ بايان قىلغان . ئاپتور شامپانىيە ئىشلەپچىقىرىش جەريانىنىڭ زامان بويى ئۆزگىرىشىگە دىققەت قىلىپ ، ئۇنىڭ قولونەرچىلىك يىلتىزلىرىنى تەكىتلىگەن ھەمدە بۈگۈنكى شامپانىيەنى ياساش جەريانىدا قوللىنىلىدىغان ئىنچىكە ئەستايىدىللىق ۋە زور تېخنىكىلارنى تەسۋىرلەگەن .