کتاب «روسیه: مردم و ادبیات آن» اثر امیلیا پاردو باثان، بررسی انتقادی ادبیات روسیه است که در اواخر قرن نوزدهم نوشته شده است. این اثر میکوشد پیوندهای پیچیده میان ادبیات روسیه و زمینه اجتماعی و تاریخی آن را بررسی کند و بر تحول مردم روسیه و دستاوردهای ادبی آنان تمرکز دارد. نویسنده از خلال این بررسی قصد دارد بینشهایی درباره جنبشهای ادبی مهم و نویسندگانی ارائه دهد که ادبیات روسیه را شکل دادهاند و چشماندازی فرهنگی سرشار از معنا را روشن سازد. آغاز متن زمینه را برای بررسی جامع تاریخ فرهنگی و ادبی روسیه فراهم میکند و با یادداشتی شخصی از نویسنده درباره الهامبخشها و مقاصدش آغاز میشود. پاردو باثان به نخستین آشنایی خود با آثار نویسندگان روس و تأثیر عمیقی که این آثار بر جهانبینی او گذاشتند میاندیشد؛ تأثیری که میل به درک محیط اجتماعیـسیاسی پدیدآورنده چنین ادبیاتی را در او برانگیخت. او محدودیتهای خود، بهویژه ناتوانیاش در خواندن زبان روسی، را میپذیرد و در عین حال ارزیابی خود را از درهمتنیدگی طبقات اجتماعی روسیه، تاریخ و جنبشهای ادبی نوآورانهای که در آثار نویسندگانی چون داستایفسکی حضور دارند، بیان میکند. او با رویکردی ساختارمند وعده میدهد در قلمرو گسترده ادبیات روسیه به کاوش بپردازد، آن را با جنبشهای نیهیلیسم و تحول رمان روسی مرتبط سازد و زمینه را برای تحلیلی دقیق و سنجیده در ادامه اثر فراهم کند.