Voltaire
Kitob haqida
Georg Brandesning «Volter» asari XIX asr oxirida yozilgan tarixiy bayondir. Asar fransuz ma’rifatparvarlik davri yozuvchisi va faylasufi Volterning hayoti hamda ta’sirini o‘rganib, uning o‘z davridagi adabiyot, madaniyat va jamiyatdagi ahamiyatini tahlil qiladi. Unda Volterning hissasi, hokimiyat bilan ziddiyatlari va adabiy mahorati yoritilib, u XVIII asr tafakkurining yetakchi namoyandasi sifatida ko‘rsatiladi. Asarning boshlanish qismida Volterning adabiy kanondagi o‘ziga xos o‘rni ta’kidlanib, milliy chegaralardan oshib, jahon tarixiga ta’sir ko‘rsatgan sanoqli mualliflar qatorida ekani ilgari suriladi. Volter zakovat va g‘ayrat timsoli sifatida tasvirlanib, Sitseron kabi tarixiy buyuk siymolarga qiyoslanadi, shu bilan birga, u hayotlik davrida yuzaga keltirgan bahs-munozaralar ham e’tirof etiladi. Matn Volter merosiga oid dastlabki qarashni ilgari suradi: bu meros nafaqat shaxsiy hayot yo‘lini, balki zulmkor ijtimoiy tuzum sharoitida aql-idrok va inson huquqlarini yoqlab, zamonaviy tafakkurga zamin yaratgan madaniy bosqichni ham ifodalaydi.
