فرانسىس پى. ئوبرايەن نىڭ « تولۇقسىزلىقلار » دېگەن كىتابى 20-ئەسىرنىڭ دەسلەپكى مەزگىلىدە يېزىلغان بىر پەنلىك ئەسەردۇر . بۇ تەتقىقاتتا تولۇقسىزلىق قالغان ئوقۇغۇچىلارنىڭ مەكتەپ ئارخىپ لىرى تەھلىل قىلىنغان بولۇپ ، ئوقۇش جەھەتتە تولۇقسىزلىق قالىشنىڭ سەۋەبلىرى ۋە ئاقىۋەتلىرىگە ئەھمىيەت بېرىلگەن . نۇرغۇن تولۇقسىزلىق قالغان ئوقۇغۇچىلارنىڭ ئەھۋالىنى چوڭقۇر تەھلىل قىلىش ئارقىلىق ، بۇ كىتاب مائارىپ سىستېمىسى ۋە ئۇنىڭ ئوقۇغۇچىلارنىڭ نەتىجىسىگە ياردەم بېرىشتىكى ئۈنۈمى توغرىسىدا ئۇچۇر بېرىشنى مەقسەت قىلغان . كىتابنىڭ دەسلەپكى بۆلىمىدە ، مائارىپ ئىسلاھاتى يولغا قويۇلۇۋاتقان ۋە ئوتتۇرا تەحنىكوم مائارىپىگە جامائەت مەبلىغى كۆپەيتىلىۋاتقان بۇ دەۋردە تولۇقسىزلىقلارنى تەتقىق قىلىشنىڭ زۆرۈر لىكى بايان قىلىنغان . ئوبرايەن مەكتەپلەرنىڭ نەتىجىسىگە بولغان تەكشۈرۈشنىڭ كۈچەي گەنلىكى ۋە تولۇقسىزلىق قالغان ئوقۇغۇچىلار سانىنىڭ كۆپىيىشى ئەھۋالىنى كۆرسىتىپ ، تولۇقسىزلىقلارنىڭ ماھىيىتى ۋە ئۇنىڭغا سەۋەب بولغان ئامىللارنى چۈشىنىشنىڭ مۇھىملىقىنى تەكىتلىگەن . ئۇ يەنە بۇ تولۇقسىزلىقلارنىڭ مائارىپ سىستېمىسىدىكى تۈرلۈك ئامىللار بىلەن مۇناسىۋەتلىك ئىكەنلىكىنى ئەكس ئەتتۈرگەن . كىتابنىڭ كېيىنكى بۆلىملىرىدە تەتقىقاتنىڭ دائىرىسى ، تەتقىق قىلىنغان ئوقۇغۇچىلار سانى ۋە يىغىلغان سانلىق مەلۇماتلار توغرىسىدا ئېيتىلغان بولۇپ ، بۇ مۇھىم مائارىپ مەسىلىسىنى ئەتراپلىق تەتقىق قىلىش ئۈچۈن ئاساس سالغان .