1811 Dictionary of the Vulgar Tongue
Kitob haqida
فرانسىس گرو سنىڭ «1811-يىلى يېزىقچە تىل لۇغى » دېگەن كىتابى 19-ئەسىرنىڭ دەسلەپكى مەزگىلىدە تۈزۈلگەن ئاھالىۋى رايونلاردا قوللىنىلىدىغان سۆزلەر ۋە ئېغىز تىلى بىلەن ئىپادىلەنگەن مەنىلەرنىڭ لۇغىتى دۇر. بۇ كىتابتا ئوخشاش بولمىغان ئىجتىمائىي تەبىقىلەردە قوللىنىلىدىغان سۆزلەر كەڭ دائىرىدە يىغىنچاقلاپ بېرىلگەن بولۇپ ، بولۇپمۇ جەمئىيەتنىڭ تۆۋەن قاتلىمىدىكى كىشىلەرنىڭ ئىشلىتىدىغان سۆزلەرگە زور ئەھمىيەت بېرىلگەن . شۇنىڭدەك ، ئالىي مەكتەپلەردە قوللىنىلىدىغان سۆزلەرمۇ كىتابقا كىرگۈزۈلگەن . بۇ كىتابنىڭ مەقسىتى ئۇ دەۋردە قوللىنىلىدىغان رەڭدار ھەم كۆپىنچە چاقچاق خاراكتېرلىك سۆزلەرنى توپلاپ يېزىپ چىقىش ۋە ئۇلارنى چۈشىنىشلىك قىلىشتىن ئىبارەت . بۇ لۇغەتنىڭ دەسلەپكى قىسمىدا مۇنداق بايان قىلىنغان : كاپىتان گرو سنىڭ ئەسلىي تۈزگەن لۇغىتى زامانىۋى ئەمەليەتكە ئاساسەن تۈزىتىلىپ ۋە كېڭەيتىلىپ ، ئۆزگىرىپ كېتىۋاتقان ئاھالىۋى رايونلاردا قوللىنىلىدىغان سۆزلەرنى تېخىمۇ ياخشى ئەكس ئەتتۈرگەن . مۇقدداسى دا ئوخشاش بولمىغان ئىجتىمائىي گۇرۇھلارنىڭ قوللىنىدىغان ئاھالىۋى رايونلاردا قوللىنىلىدىغان سۆزلەرنى چۈشىنىشنىڭ زۆرۈر لىكى تەكىتلەنگەن بولۇپ ، باي ۋە مودا كىشىلەرمۇ ئۆزلىرىگە خاس سۆزلەرنى ياراتقان . گرو س بۇ سۆزلەرنى چۈشىنىشنىڭ ئەخلاقىي مەنىسىنى تەكىتلىگەن ھەمدە لۇغەتنىڭ كەڭ جەمئىيەتتە ، بولۇپمۇ ئاياللار ئارىسىدا ئاھالىۋى رايونلاردا قوللىنىلىدىغان سۆزلەرنىڭ تەسىرىنى يېنىكلىتىشكە ياردىمى بولىدىغانلىقىنى ئوتتۇرىغا قويغان . لۇغەتنىڭ دەسلەپكى قىسمىدا يەنە بۇ كىتابتىكى سۆزلەرنىڭ مىساللىرى قوشۇلغان بولۇپ ، ئويناق تىپتىكى سۆزلەردىن تارتىپ چاقچاق خاراكتېرلىك سۆزلەرگىچە كۆپ خىل مەزمۇنلار كۆرسىتىلگەن ، بۇمۇ شۇ دەۋردىكى جانلىق تىل قۇرۇلمىسىنى نامايەن قىلغان .
Izohlar
Muallifning “Lexicon balatronicum” asarining qayta nashri; beklar jargonlari, universitet hazil-mutoyibasi va kissavurlar so‘zlashuvi lug‘ati (endi esa zamonaviy o‘zgarishlar va takomillashtirishlar bilan ancha o‘zgartirilgan va kengaytirilgan, qamchi klubining bir a’zosi tomonidan).
